Overeenkomstig artikel 25/4 van de wet op het politieambt (WPA) moet een voorafgaandelijke principiële toestemming worden bekomen van de gemeenteraad, wanneer de politiezone op zijn grondgebied overeenkomstig de in artikel 25/3 WPA gestelde voorwaarden camera’s wenst te plaatsen en gebruiken.
De korpschef van de lokale politiezone vraagt bij schrijven van drie mei 2022 toestemming tot plaatsing en/of gebruik van mobiele camera’s die in voorkomend geval intelligent zijn, meer specifiek het gebruik van drones in het kader van de uitoefening van haar bestuurlijke en gerechtelijke opdrachten.
Juridisch kader
- artikel 25/3 van de wet op het politieambt van 22 december 1992 en latere wijzigingen
- het decreet lokaal bestuur van 22 december 2017
Inzet van de drone
| Type plaats |
Voorbeeld |
Wanneer |
| Niet besloten plaatsen |
Openbare weg |
Bestuurlijke en gerechtelijke opdrachten |
| Besloten plaatsen waar de politie beheerder is |
Politiehuis, cellencomplex |
Bestuurlijke en gerechtelijke opdrachten |
| Publiek toegankelijke besloten plaatsen |
Stations, horeca, instellingen |
In het kader en tijdens de duur van een opdracht |
| Niet voor publiek toegankelijke besloten plaatsen |
Private woningen |
In het kader en tijdens de duur van een opdracht |
Welk doel wil de politie bereiken met de installatie en gebruik van de camera’s?
Wettelijke doeleinden
De politiezone wil deze camera’s en de opnames ervan gebruiken in uitvoering van de opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie, zoals bepaald in de WPA en mits de beperkingen die de WPA oplegt. Indien de camera’s eveneens gebruikt worden voor personeelsdoeleinden zullen daaraan de noodzakelijke verplichtingen voldaan worden.
Voor opdrachten van gerechtelijke politie, gedefinieerd in art. 15 WPA, geldt geen beperking voor het gebruik van de data, gegenereerd door deze camera’s.
Voor opdrachten van bestuurlijke politie, gedefinieerd in art. 14 WPA, geldt volgende beperking voor het gebruik van de data, gegenereerd door deze camera’s:
“Art. 25/3 § 2. Het zichtbare gebruik van camera's voor het inwinnen van informatie van bestuurlijke politie bedoeld in artikel 44/5, §1, is uitsluitend toegelaten in de gevallen bedoeld in artikel 44/5, §1, eerste lid, 2° tot 6°. Wat artikel 44/5, §1, eerste lid, 5°, betreft, kan dat gebruik bovendien alleen worden toegelaten ten aanzien van de categorieën van personen bedoeld in artikelen 18, 19 en 20".
De gegevens die voor bestuurlijke politie verwerkt worden in de politionele gegevensbanken en waarvoor het zichtbare gebruik van camera’s voor het inwinnen ervan dus mogelijk zijn, zijn:
- De gegevens met betrekking tot de personen die betrokken zijn bij fenomenen van bestuurlijke politie waaronder verstaan wordt het geheel van problemen die de openbare orde verstoren en die gepaste maatregelen van bestuurlijke politie vereisen omdat zij van dezelfde aard en terugkerend zijn, door dezelfde personen gepleegd worden of gericht zijn op dezelfde categorieën van slachtoffers of plaatsen;
- De gegevens met betrekking tot de leden van een nationale of internationale groepering die de openbare orde zou kunnen verstoren;
- De gegevens met betrekking tot de personen die schade kunnen toebrengen aan te beschermen personen of roerende en onroerende goederen en de gegevens met betrekking tot de personen die er het doelwit van kunnen uitmaken;
- De gegevens met betrekking tot: geesteszieken die hun gezondheid en veiligheid ernstig in gevaar brengen of die een ernstige bedreiging vormen voor het leven en de lichamelijke integriteit van anderen; geïnterneerde personen aan wie door de strafuitvoeringsrechtbank een internering werd toegekend; veroordeelden die een strafuitvoeringsmodaliteit van de vrijheidsstraf genieten;
- De gegevens met betrekking tot de personen die geregistreerd zijn inzake gerechtelijke politie voor een strafbaar feit dat gepleegd werd in het kader van de openbare ordehandhaving.
Het is daarentegen niet toegelaten om zichtbare camera’s te gebruiken voor het inwinnen van informatie van bestuurlijke politie voor andere politionele doeleinden zoals het verzamelen van contactgegevens van vertegenwoordigers van verenigingen die vrijwillig worden meegedeeld om het beheer van gebeurtenissen mogelijk te maken (artikel 44/5, §1, 1° WPA) en in het kader van de uitvoering van de opdrachten inzake toezicht op de naleving inzake toegang, verblijf, vestiging en verwijdering van vreemdelingen (artikel 21 WPA). Het doelbewust inwinnen van dergelijke informatie via cameragebruik is niet toegelaten.
Subsidiariteit en proportionaliteit van het gebruik van camera’s
Subsidiariteit
Cameratoezicht biedt enkel een meerwaarde indien het deel uitmaakt van een breder pakket van maatregelen. De camerabeelden worden gebruikt om de doelstelling van ondersteuning van de opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie omschreven in de artikelen 14 tot en met 25 van de wet op het politieambt sneller en efficiënter te bereiken. De verwerking moet leiden tot een betere besluitvorming op het terrein, het handhaven van de openbare orde en veiligheid, het verbeteren van de heterdaadkracht en opsporing en het bijdragen aan bewijsvoering.
De verzamelde gegevens zijn eenvoudigweg een ‘technische’ uitbreiding van de algemene bewaking van openbare ruimten of toegankelijk voor het publiek of bevindingen die op gelijk welk moment door politieambtenaren kunnen worden gedaan, in het bijzonder door de wettelijke bepalingen van de wet op het politieambt.
Proportionaliteit
De plaatsing en het gebruik van camera’s kan fundamenteel bijdragen tot het verhogen van de veiligheid en de leefbaarheid. Garanties zullen ingebouwd worden om de privacy van de omwonenden te garanderen (beperkte inkijk).
Er moet steeds een evenwicht zijn tussen het cameratoezicht en het respect voor de persoonlijke levenssfeer. Er moet dus duidelijk gecommuniceerd worden over de aanwezigheid van camera’s.
Het voorstel inzake cameratoezicht voldoet aan de privacy-beginselen.
Impact en risicoanalyse / GEB
De impact- en risicoanalyse op het vlak van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en op operationeel niveau (wat de categorieën van verwerkte persoonsgegevens betreft, de proportionaliteit van de aangewende middelen, de te bereiken operationele doelstellingen en de bewaartermijn van de gegevens die nodig is om deze doelstellingen te bereiken) omvat volgende maatregelen:
- Technische maatregel om de risico’s te beperken tot een minimum
- Interne richtlijnen en wettelijke bepalingen gekoppeld aan een opleiding van het personeel;
- Veiligheidsbeleid;
- Analyse en inschatting van de risico’s;
- Informatie aan het personeel;
- Disciplinaire opvolging in geval van niet-naleving van de richtlijnen;
- Beveiliging van de fysieke toegangen;
- Back-up systemen voorzien;
- Beveiliging van de netwerken;
- Logisch toegangsbeleid;
- Logging, opsporing en analyse van die toegang;
- Toezicht, nazicht en onderhoud.
Overige modaliteiten
- De politie maakte per cameratype een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) met vermelding van de beoogde verwerkingsdoeleinden, de middelen, de finaliteiten en de wettelijke en reglementaire basis.
- De politiezone beschikt over een functionaris voor de gegevensbescherming die instaat voor de informatieveiligheid en de naleving van de verwerking van persoonsgegevens.
- Elke beslissing tot toestemming dient ter kennis te worden gebracht aan de procureur des Konings. De toestemming wordt openbaar gemaakt wanneer zij betrekking heeft op opdrachten van bestuurlijke politie.
- De politiezone Hamme/Waasmunster zal een register bijhouden met alle gebruiken van camera’s en deze op digitale wijze bewaren.
De raad verleent zijn principiële toestemming aan de politiezone Hamme - Waasmunster om gebruik te maken van camera’s voor de doelen en onder de voorwaarden in dit besluit vermeld.